Cơm hộp Nhật Bản và những sự thật đáng kinh ngạc

Cơm hộp Bento Nhật Bản có lẽ không còn xa lạ gì đối với những ai yêu thích ẩm thực Nhật Bản, Bento là hộp cơm ăn trưa được những người phụ nữ Nhật Bản chuẩn bị cho chồng hoặc con của mình, với những món ăn riêng biệt, và nhiều lớp để chứa cùng lúc nhiều món ăn có hương vị khác nhau 1 cách hoàn hảo. Đối với người Nhật, hộp cơm Bento được trình bày đẹp mắt bao nhiêu thì thể hiện tình cảm của người chuẩn bị hộp cơm càng lớn. Chỉ cần search trên Google cụm từ “cơm hộp bento” là bạn đã có hàng trăm kết quả từ xuất xứ cho đến cách làm và các biến tấu khác của cơm hộp Bento rất đáng yêu. Bento là những hộp cơm nhỏ nhắn, thuận tiện di chuyển để phục vụ những bữa ăn nhanh của xã hội công nghiệp. Hãy cùng khám phá những điều thú vị xung quanh hộp cơm này để hiểu thêm về ẩm thực Nhật Bản.

Lịch sử ra đời và sự ảnh hưởng của bento với cuộc sống tại NhậtBản

Bento ra đời vào cuối thời Kamakura (khoảng năm 1300). Qua những thăng trầm từ thời Edo và Meiji, đến thời Taisho (1912 - 1926), Bento đã đạt đến đỉnh cao nghệ thuật và là một nét đặc trưng của ẩm thực cung đình. Cơm hộp Bento có mặt trong hầu hết những hoạt động của đời sống quý tộc như những buổi tiệc trà, du ngoạn bên ngoài và đặc biệt là trong lễ hội ngắm hoa anh đào. Sau khi chế độ phong kiến ở Nhật suy yếu, đất nước bước vào thời kì mở cửa và nhất là sau thất bại trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Bento đã được bình dân hóa, trở thành món ăn phục vụ cho đời sống bận rộn của người dân. Ngày nay, cơm hộp Bento đã rất quen thuộc với người Nhật Bản. Bạn có thể thấy cơm hộp xuất hiện trong bữa ăn của học sinh, sinh viên, những công chức văn phòng cho đến tầng lớp lao động bình dân. Đây được coi là cách tiết kiệm thời gian nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ năng lượng trong đời sống công nghiệp hối hả của đất nước này.

Bento truyền thống

Shokado là một loại cơm hộp Bento Nhật Bản lâu đời và phổ biến hiện nay. Hộp cơm Shokado làm bằng gỗ sơn mài đen bóng, có viền hoặc hình vẽ trang trí màu đỏ. Nhìn bên ngoài, Shodako Bento rất bắt mắt và toát lên nét tinh tế, sang trọng. Hộp Shokado có nhiều ngăn để đựng riêng từng món cơm, thịt cá, rau xanh và súp. Những người lớn tuổi và tầng lớp trí thức Nhật rất chuộng loại cơm hộp này bởi nó thể hiện sự ngăn nắp ngay cả trong một bữa ăn đơn giản.

Bên cạnh Shodako Bento, Hinomaru là một kiểu Bento vô cùng đơn giản. Nó còn có tên khác là cơm quốc kì, vì hộp cơm Hinomaru chỉ có cơm trắng đi kèm một quả mơ muối đỏ tươi bên trên, trông khá giống với lá cờ Nhật Bản. Hinomaru bắt nguồn từ đời sống cực khổ của tầng lớp dân lao động bình dân, từ những năm tháng chiến tranh gian khổ và thời hậu chiến thiếu thốn của nước Nhật. Món cơm hộp này không chỉ là sự tiết giảm bậc nhất mà còn nhắc người dân Nhật Bản nhớ đến lịch sử của dân tộc mình, một khía cạnh đau thương mà vẫn rất đỗi oai hùng của xứ sở mặt trời mọc.

Bento hiện đại

Những hộp cơm Bento hiện đại có vẻ đẹp rực rỡ và ngộ nghĩnh. Nghệ thuật cơm hộp của Nhật đã theo những hộp cơm đáng yêu này lan ra toàn thế giới. Bento hiện đại gồm hai loại:  Kyaraben (cơm hộp tạo hình những nhân vật nổi tiếng, dễ thương), và Oekakiben (cơm hộp được trang trí cầu kì, trông giống như một bức tranh phong cảnh).

Trong hai loại này thì Kyaraben phổ biến và được giới trẻ yêu thích hơn cả. Những món ăn trong hộp cơm Kyaraben được tạo hình và trang trí thành các nhân vật nổi tiếng trong truyện tranh, hoạt hình, chương trình thực tế... như mèo máy đến từ tương lai Doreamon, cô mèo điệu đà Hello Kitty, Pokémon Pikachu xinh xắn hay thần rừng Totoro béo ú. Còn Oekakiben trông có vẻ mềm mại hơn nhưng sự cầu kì tinh tế lại rất cao. Từ những nguyên liệu quen thuộc, Oekakiben có thể tạo hình cơm trắng thành cánh đồng hay bầu trời, món trứng cuộn hay xúc xích thành những đóa hoa... tạo nên bức tranh thiên nhiên rực rỡ với đầy đủ 4 mùa xuân, hạ, thu đông.

Bạn có thể bắt gặp cơm hộp Bento xuất hiện trong rất nhiều nền ẩm thực trên thế giới. Nhưng với riêng ẩm thực Nhật Bản, những  hộp cơm nhỏ bé dưới bàn tay tài hoa đã trở thành một nghệ thuật đỉnh cao về trang trí và trình bày món ăn. Vẻ đẹp của cơm hộp Bento Nhật Bản không chỉ có ý nghĩa giải trí mà còn thổi những màu sắc tươi mới vào bữa ăn vội vàng của đời sống công nghiệp bận rộn. Đây cũng là một cách để người dân Nhật Bản truyền tải cái đẹp văn hóa vào những khía cạnh bình dị nhất của cuộc sống.